حوض کاشی هنوز یکی از محبوبترین راهها برای زنده کردن حیاط است؛ چه یک حوض گرد سنتی وسط باغچه باشد، چه یک حوض مستطیلی کمعمق کنار دیوار. نتیجهی کار بیشتر از هر چیز به سه تصمیم بستگی دارد: ابعاد و عمق حوض، کیفیت آببندی و کاشی یا سرامیکی که برای پوشش آن انتخاب میکنید. در این راهنما هر سه را قدمبهقدم توضیح دادهایم.
اگر دنبال آبنمای دیواری یا آبنمای صخرهای هستید، مقالهی آبنما چیست و چه انواعی دارد را ببینید. این صفحه فقط دربارهی حوض است: سازهای که آب در آن میایستد و معمولاً با کاشی یا سرامیک پوشانده میشود.
انواع حوض حیاط
- حوض گرد یا چندضلعی سنتی: رایجترین شکل در حیاطهای ایرانی. لبهها معمولاً منحنیاند، پس قطعات کوچک کاشی بهتر روی آن مینشینند.
- حوض مستطیلی مدرن: خطوط صاف و عمق کم دارد و برای حیاطهای کوچک و ویلاهای امروزی مناسب است.
- حوض طبقهای با فواره: دو یا سه طبقهی روی هم که آب از بالایی به پایینی میریزد. به پمپ و لولهکشی برگشت آب نیاز دارد.
- حوض ماهی: به عمق بیشتر، گردش آب و سایه نیاز دارد و نباید آب آن مثل استخر کلرزنی شود.

ابعاد و عمق مناسب حوض
اندازهی حوض را فضای حیاط تعیین میکند، اما چند قاعدهی کلی کمک میکند حوض هم زیبا باشد و هم دردسر نداشته باشد:
- حوض تزئینی: عمق حدود ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر معمولاً کافی است. آب کمعمقتر زودتر گرم میشود، سریعتر تبخیر میشود و جلبک بیشتری میگیرد.
- حوض ماهی: بهتر است دستکم بخشی از آن عمیقتر باشد تا دمای آب در تابستان و زمستان نوسان کمتری داشته باشد و ماهیها جای امن داشته باشند.
- خانهای با کودک خردسال: عمق را کم بگیرید یا روی حوض توری و درپوش ایمنی پیشبینی کنید. حتی آب کمعمق هم برای کودک خطرناک است.
- نسبت با حیاط: حوض نباید مسیر رفتوآمد را ببندد. دورتادور آن جایی برای لبهی نشستنی یا کفپوش ضدلغزش در نظر بگیرید.
مراحل ساخت حوض کاشی
- انتخاب محل: جایی که شیب حیاط آب باران را به داخل حوض نمیریزد، ریشهی درخت بزرگ زیر آن نیست و دسترسی به برق (برای پمپ) و چاه یا لولهی تخلیه دارد.
- گودبرداری و سازه: کف و دیوارهها معمولاً بتن مسلح یا آجر با پوشش سیمانی است. برای حوضهای روباز در مناطق سردسیر، سازهی بتنی مطمئنتر است.
- آببندی: مهمترین مرحله. پیش از کاشیکاری، حوض را آببندی کنید و چند روز آبگیری آزمایشی کنید تا نشتی پیدا نشود. روشها و مصالح را در مقالهی آببندی استخر توضیح دادهایم؛ همان اصول برای حوض هم صادق است.
- لولهکشی: کفکش برای تخلیه، سرریز برای جلوگیری از بالا آمدن آب در بارندگی، و لولهی رفت و برگشت اگر فواره یا فیلتر دارید.
- کاشیکاری: با چسب و پودر بندکشی مخصوص محیطهای همیشهخیس. چسب معمولی کاشی دیوار برای حوض مناسب نیست. جزئیات را در راهنمای چسب و بندکشی سرامیک استخر ببینید.
- آبگیری: بعد از گذشت زمان عملآوری چسب و بندکشی که سازنده اعلام میکند.
بهترین کاشی برای حوض حیاط
حوض حیاط از استخر هم شرایط سختتری دارد: زیر آفتاب مستقیم است، در زمستان ممکن است یخ بزند و گاهی آب آن کاملاً خالی و دوباره پر میشود. برای همین کاشی دیوار یا کف معمولی ساختمان برایش مناسب نیست. هنگام انتخاب این ویژگیها را بررسی کنید:
- جذب آب پایین (بدنهی پرسلانی): کاشیای که آب کمتری جذب میکند، در یخزدگی ترک نمیخورد و لعابش نمیپرد.
- لعاب مقاوم: در برابر آفتاب رنگ نمیبازد و با مواد ضدجلبک و شوینده آسیب نمیبیند.
- اندازهی قطعه متناسب با شکل حوض: برای حوض گرد و لبههای منحنی، سرامیک مینیاتوری ۲.۵×۲.۵ پشت توری بهترین انتخاب است، چون قطعات کوچک روی انحنا فاصله نمیاندازند. برای حوض مستطیلی، سایز ۵×۵ هم خوب جواب میدهد.
- ضدلغزش بودن لبه و کف اطراف: لبهی حوض محل ایستادن و نشستن است؛ برای آن سرامیک مات یا ضدلغزش بگیرید.
| نوع حوض | سایز پیشنهادی کاشی | نکته |
|---|---|---|
| گرد یا چندضلعی | ۲.۵×۲.۵ مینیاتوری پشت توری | روی انحنا یکدست مینشیند |
| مستطیلی کمعمق | ۵×۵ یا ۲.۵×۲.۵ | بندهای کمتر، اجرای سریعتر |
| طبقهای با فواره | ۲.۵×۲.۵ یا ششگوش | طرحهای هندسی و حاشیهدار جلوهی بیشتری دارند |
| لبه و کف اطراف | سرامیک مات یا ضدلغزش | ایمنی در برابر لیز خوردن |
مدلها و رنگهای موجود را در قیمت و خرید سرامیک مینیاتوری و لیست قیمت سرامیک استخری و مینیاتوری البرز ببینید.
رنگ کاشی حوض را چطور انتخاب کنیم؟
آبی و فیروزهای حس خنکی و تمیزی میدهند و رایجترین انتخاباند. سرمهای و آبی تیره آب را عمیقتر نشان میدهند و برای حوض ماهی جلوهی طبیعیتری دارند. ترکیب سفید با آبی، مثل حوضهای سنتی، با یک نوار حاشیهی تیره دور لبه، کلاسیک و همیشه شیک است. پیش از سفارش، نمونهی واقعی را در نور روز و زیر آب ببینید؛ رنگ کاشی در عکس با رنگی که از پشت آب دیده میشود فرق دارد.
محاسبه متراژ کاشی حوض
متراژ را برای کف، دیوارههای داخلی و لبه جداگانه حساب کنید و حدود ۱۰ درصد برای برش و پرت اضافه کنید. مثال: یک حوض گرد با قطر ۲ متر و عمق ۵۰ سانتیمتر حدود ۳.۱ متر مربع کف و ۳.۱ متر مربع دیواره دارد؛ یعنی حدود ۶.۳ متر مربع، که با پرت به حدود ۷ متر مربع میرسد. لبه را جدا حساب کنید. روش دقیقتر را در محاسبه متراژ سرامیک استخر توضیح دادهایم.
نگهداری حوض در زمستان
آب داخل حوض اگر یخ بزند منبسط میشود و به دیواره و بندها فشار میآورد. در مناطق سرد یا آب حوض را پیش از یخبندان تخلیه کنید و کفکش را باز بگذارید، یا اگر حوض ماهی دارید، پمپ را روشن نگه دارید تا سطح آب کاملاً یخ نبندد. بقیهی نکات را در زمستانی کردن استخر ببینید.
نمونهی حوضها و آبنماهایی را که با سرامیک البرز اجرا شدهاند در صفحهی پروژههای آبنما ببینید.
پرسشهای متداول درباره حوض کاشی
برای حوض حیاط کاشی بهتر است یا سرامیک استخری؟
سرامیک استخری با بدنهی پرسلانی و جذب آب پایین بهتر است، چون در یخزدگی و زیر آفتاب دوام بیشتری دارد. کاشی معمولی دیوار برای سطحی که همیشه زیر آب است ساخته نشده.
عمق مناسب حوض حیاط چقدر است؟
برای حوض تزئینی معمولاً ۴۰ تا ۶۰ سانتیمتر کافی است. حوض ماهی به بخش عمیقتری نیاز دارد. اگر کودک خردسال در خانه هست، عمق را کم بگیرید یا روی حوض توری ایمنی بگذارید.
برای حوض گرد چه سایز کاشی بخریم؟
سرامیک مینیاتوری ۲.۵×۲.۵ پشت توری، چون قطعات کوچک روی لبهها و دیوارههای منحنی بدون فاصلهی زیاد نصب میشوند.
آیا میتوان حوض قدیمی را دوباره کاشی کرد؟
بله. اگر سازه سالم است، کاشیهای لق و بندهای خراب برداشته میشوند، حوض دوباره آببندی میشود و کاشی جدید نصب میشود. اگر ترک سازهای دارد، اول باید ترمیم شود.
سفارش کاشی حوض
ابعاد حوض، رنگ دلخواه و شهر مقصد را ارسال کنید تا قیمت روز و موجودی را اعلام کنیم.
