آبنما هر سازه‌ای است که آب را برای زیبایی و آرامش به نمایش بگذارد: از یک حوض کوچک در حیاط تا آبنمای بزرگ لابی هتل‌ها. صدای آب، فضا را آرام می‌کند و در هوای گرم، محیط اطراف را کمی خنک‌تر و مرطوب‌تر می‌کند.
انواع آبنما
آبنمای دیواری
آب از بالای یک دیوار روی سطح آن جاری می‌شود و در حوضچه پایین جمع می‌شود. فضای کمی می‌گیرد و برای حیاط‌های کوچک، لابی و فضای داخلی مناسب است. سطح دیوار را می‌شود با سرامیک، سنگ یا تابلوی سرامیکی پوشاند.
حوض و آبنمای حوضی
حوض با فواره یا بدون فواره، شکل سنتی و آشنای آبنما در خانه‌های ایرانی است. کف و دیواره حوض معمولاً با سرامیک یا کاشی آبی پوشیده می‌شود تا آب زلال‌تر به نظر برسد.
آبنمای صخره‌ای و طبیعی
با سنگ و صخره، آبشاری کوچک شبیه طبیعت می‌سازد. برای باغ‌ها و محوطه‌های بزرگ جذاب است.
آبنمای موزیکال
فواره‌ها با موسیقی و نور هماهنگ می‌شوند. بیشتر در فضاهای عمومی، پارک‌ها و مجموعه‌های تجاری ساخته می‌شود و تأسیسات و کنترل پیچیده‌تری دارد.
آبنمای خشک (فواره کف)
نازل‌ها زیر کف قرار دارند و آب از سوراخ‌های کف بیرون می‌زند و دوباره به مخزن زیرزمینی برمی‌گردد. حوضچه‌ای روی زمین دیده نمی‌شود و بزرگسالان و کودکان می‌توانند از میان فواره‌ها عبور کنند.
نکات ساخت آبنمای سرامیکی
- آب‌بندی: حوضچه آبنما هم مانند استخر باید پیش از کاشی‌کاری آب‌بندی و آزمایش شود.
- سرامیک مناسب: از سرامیک استخری با جذب آب پایین استفاده کنید. سرامیک‌های کوچک روی سطوح منحنی و لبه‌ها بهتر می‌نشینند.
- پمپ و گردش آب: گردش آب بخشی از نگهداری است؛ به‌تنهایی ضدعفونی نمی‌کند یا رشد جلبک را تضمین‌شده متوقف نمی‌کند. پمپ را متناسب با ارتفاع و حجم آب انتخاب کنید.
- شیب و سرریز: برای تخلیه آب باران و جلوگیری از سرریز ناخواسته، مسیر سرریز و تخلیه پیش‌بینی شود.
- نور: چراغ‌های زیر آب، آبنما را در شب زیبا می‌کنند. نکات نورپردازی را مشاهده کنید.
برای طرح‌های خاص، مانند منظره، نقش ماهی یا طرح سنتی، تابلوی سرامیکی روی دیواره یا کف آبنما جلوه زیبایی دارد.
نگهداری آبنما
- سطح آب را مرتب بررسی کنید. تبخیر در تابستان سطح آب را کاهش می‌دهد و پمپ ممکن است خشک کار کند.
- صافی پمپ را تمیز کنید.
- برای کنترل جلبک، آلودگی، نور، گردش و برنامه تیمار آب را بررسی کنید. مواد باید با کاربرد آبنما و احتمال تماس انسان یا حیوان سازگار باشند.
- در زمستان، اگر احتمال یخ‌زدگی هست، آب لوله‌ها و پمپ را تخلیه کنید.
نمونه آب‌نماهای اجرا شده را در صفحه پروژه‌های آبنما مشاهده کنید.
آبنمای تزئینی با فواره قابل بازی تفاوت دارد
آب‌نمایی که کودکان در آن بازی می‌کنند، سامانه تماس مستقیم با آب است و نباید مانند حوض تزئینی ساده طراحی شود. راهنمای CDC برای splash pad بر تصفیه، ضدعفونی، پایش و پیشگیری از برگشت آب تأکید دارد. صرف چرخیدن آب، سالم بودن آن را ثابت نمی‌کند.
راهنمای CDC برای مدیریت فواره‌های قابل بازی و مجموعه‌های آبی
چهار تصمیم پیش از ساخت آبنمای سرامیکی
| تصمیم | چیزی که باید روشن شود |
|---|---|
| نوع تماس | تزئینی، محل بازی یا دارای آبزی و گیاه |
| مسیر آب | مخزن، پمپ، برگشت، سرریز و تخلیه |
| خدمات | دسترسی صافی، پمپ و نقاط رسوب‌گیر |
| مصالح | کاربرد زیر آب، شرایط شیمیایی و یخ‌زدگی |
برای پمپ، ارتفاع بالا بردن آب و افت مسیر را همراه دبی جلوه موردنظر محاسبه کنید. پمپ با توان بزرگ‌تر الزاماً آبشار بهتر نمی‌سازد؛ ممکن است پاشش، صدا و افت آب را زیاد کند. پیش از اجرای نهایی لبه آبشار، الگوی ریزش و پاشش را نمونه‌گیری کنید. اگر آبزی یا گیاه دارید، برنامه شیمی آب باید جدا طراحی شود و نباید نسخه استخر کلردار را کپی کنید.
پرسش‌های متداول
برای حیاط کوچک چه آب‌نمایی مناسب است؟
آبنمای دیواری یا یک حوض کوچک. فضای کمی می‌گیرند و صدای آب را به حیاط می‌آورند.
آبنما برق زیادی مصرف می‌کند؟
آب‌نماهای خانگی معمولاً پمپ کوچکی دارند و مصرف زیادی ندارند. با تایمر می‌شود آن را فقط در ساعت‌های دلخواه روشن کرد.
چرا آب آبنما سبز می‌شود؟
به دلیل رشد جلبک، که با آفتاب، آب راکد و مواد آلی بیشتر می‌شود. گردش آب، تمیز کردن مرتب و در صورت نیاز ضدجلبک، مشکل را کنترل می‌کند.