آبنما هر سازه‌ای است که آب را برای زیبایی و آرامش به نمایش بگذارد: از یک حوض کوچک در حیاط تا آبنمای بزرگ لابی هتل‌ها. صدای آب، فضا را آرام می‌کند و در هوای گرم، محیط اطراف را کمی خنک‌تر و مرطوب‌تر می‌کند.
انواع آبنما
آبنمای دیواری
آب از بالای یک دیوار روی سطح آن جاری می‌شود و در حوضچه پایین جمع می‌شود. فضای کمی می‌گیرد و برای حیاط‌های کوچک، لابی و فضای داخلی مناسب است. سطح دیوار را می‌شود با سرامیک، سنگ یا تابلوی سرامیکی پوشاند.
حوض و آبنمای حوضی
حوض با فواره یا بدون فواره، شکل سنتی و آشنای آبنما در خانه‌های ایرانی است. کف و دیواره حوض معمولا با سرامیک یا کاشی آبی پوشیده می‌شود تا آب زلال‌تر به نظر برسد.
آبنمای صخره‌ای و طبیعی
با سنگ و صخره، آبشاری کوچک شبیه طبیعت می‌سازد. برای باغ‌ها و محوطه‌های بزرگ جذاب است.
آبنمای موزیکال
فواره‌ها با موسیقی و نور هماهنگ می‌شوند. بیشتر در فضاهای عمومی، پارک‌ها و مجموعه‌های تجاری ساخته می‌شود و تاسیسات و کنترل پیچیده‌تری دارد.
آبنمای خشک (فواره کف)
نازل‌ها زیر کف قرار دارند و آب از سوراخ‌های کف بیرون می‌زند و دوباره به مخزن زیرزمینی برمی‌گردد. حوضچه‌ای روی زمین دیده نمی‌شود و بزرگسالان و کودکان می‌توانند از میان فواره‌ها عبور کنند.
نکات ساخت آبنمای سرامیکی
- آب‌بندی: حوضچه آبنما هم مانند استخر باید قبل از کاشی‌کاری آب‌بندی و آزمایش شود.
- سرامیک مناسب: از سرامیک استخری با جذب آب پایین استفاده کنید. سرامیک‌های کوچک روی سطوح منحنی و لبه‌ها بهتر می‌نشینند.
- پمپ و گردش آب: آب باید در گردش باشد برای کاهش احتمال ایجاد بوی نامطبوع و رشد جلبک. پمپ را متناسب با ارتفاع و حجم آب انتخاب کنید.
- شیب و سرریز: برای تخلیه آب باران و جلوگیری از سرریز ناخواسته، مسیر سرریز و تخلیه پیش‌بینی شود.
- نور: چراغ‌های زیر آب، آبنما را در شب زیبا می‌کنند. نکات نورپردازی را مشاهده کنید.
برای طرح‌های خاص، مانند منظره، نقش ماهی یا طرح سنتی، تابلوی سرامیکی روی دیواره یا کف آبنما جلوه زیبایی دارد.
نگهداری آبنما
- سطح آب را مرتب بررسی کنید. تبخیر در تابستان سطح آب را کاهش می‌دهد و پمپ ممکن است خشک کار کند.
- صافی پمپ را تمیز کنید.
- برای جلوگیری از جلبک، آب را در گردش نگه دارید و در صورت نیاز از مواد ضدجلبک مناسب استفاده کنید.
- در زمستان، اگر احتمال یخ‌زدگی هست، آب لوله‌ها و پمپ را تخلیه کنید.
نمونه آبنماهای اجرا شده را در صفحه پروژه‌های آبنما مشاهده کنید.
سوالات متداول
برای حیاط کوچک چه آبنمایی مناسب است؟
آبنمای دیواری یا یک حوض کوچک. فضای کمی می‌گیرند و صدای آب را به حیاط می‌آورند.
آبنما برق زیادی مصرف می‌کند؟
آبنماهای خانگی معمولا پمپ کوچکی دارند و مصرف زیادی ندارند. با تایمر می‌شود آن را فقط در ساعت‌های دلخواه روشن کرد.
چرا آب آبنما سبز می‌شود؟
به دلیل رشد جلبک، که با آفتاب، آب راکد و مواد آلی بیشتر می‌شود. گردش آب، تمیز کردن مرتب و در صورت نیاز ضدجلبک، مشکل را کنترل می‌کند.