سونا کنار استخر، مجموعه آبی را کامل می‌کند. ترکیب سونا، دوش آب سرد و استخر حس تازگی می‌دهد و برای ریکاوری بعد از ورزش هم محبوب است. سونا به دو نوع اصلی خشک و بخار تقسیم می‌شود. این دو از نظر دما، رطوبت و مصالح ساخت کاملا با هم تفاوت دارند. در ادامه تفاوت سونای خشک و بخار و نکات اجرای هر کدام را توضیح می‌دهیم.
تفاوت سونای خشک و بخار
| سونای خشک | سونای بخار | |
|---|---|---|
| دما | حدود ۷۰ تا ۱۰۰ درجه | حدود ۴۰ تا ۵۰ درجه |
| رطوبت | پایین | نزدیک به ۱۰۰ درصد |
| پوشش داخلی | چوب | سرامیک یا گلس موزاییک |
| دستگاه | هیتر سونا با سنگ | دستگاه بخارساز |
سونای خشک
اتاقی با پوشش چوبی که هیتر برقی یا گازی، سنگ‌های داخل آن را داغ می‌کند. هوای داغ و خشک است و با ریختن کمی آب روی سنگ‌ها، بخار کوتاه‌مدت ایجاد می‌شود. چوب داخلی باید مخصوص سونا باشد، و در برابر حرارت، پایداری مناسب داشته باشد. نیمکت‌ها معمولا دو طبقه‌اند چون هوای بالا گرم‌تر است.
سونای بخار
دستگاه بخارساز، اتاق را از بخار آب پر می‌کند. چون همه سطوح دائم خیس هستند، دیوار، سقف، کف و نیمکت‌ها با سرامیک یا گلس موزاییک پوشیده می‌شوند. اجرای درست سونای بخار بیشتر از هر چیز به آب‌بندی و جزئیات بستگی دارد.
نکات اجرای سونای بخار
- آب‌بندی و لایه ضد بخار: همه دیوارها و سقف باید آب‌بندی شوند تا بخار به داخل دیوار نفوذ نکند.
- سقف شیب‌دار یا قوسی: تا قطره‌های آب روی سر افراد نچکد و به سمت دیوارها برود.
- کفشوی و شیب کف: آب جمع‌شده باید به‌سهولت تخلیه شود.
- سرامیک کوچک و بندکشی مقاوم: سرامیک مینیاتوری روی نیمکت‌ها و سطوح منحنی اجرا می‌شود و بندکشی اپوکسی در برابر رطوبت دائمی مقاوم است.
- در شیشه‌ای آب‌بند: تا بخار به بیرون نشت نکند.
نمونه سوناهای اجرا شده را در صفحه پروژه‌های سونای خشک و بخار مشاهده کنید.
کدام را انتخاب کنیم؟
اگر هوای داغ و خشک را ترجیح می‌دهید و ساخت ساده‌تری می‌خواهید، سونای خشک. اگر فضای گرم و مرطوب را ترجیح می‌دهید، سونای بخار قابل بررسی است؛ این انتخاب توصیه درمانی برای پوست یا تنفس نیست. در بسیاری از مجموعه‌ها هر دو ساخته می‌شود، معمولا کنار هم و نزدیک دوش و استخر.
نکات ایمنی
- هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در سونا بمانید.
- قبل و بعد از سونا آب بنوشید.
- بین دو نوبت سونا، دوش آب خنک بگیرید و استراحت کنید.
- افراد دارای بیماری قلبی، فشار خون یا زنان باردار، قبل از استفاده با پزشک مشورت کنند.
سرامیک و آب‌بندی در سونای بخار
در سونای بخار، کف، دیوارها و سقف دائم با بخار داغ در تماس هستند. به همین دلیل سطح داخلی مثل استخر کاشی‌کاری می‌شود و این نکات اهمیت دارد:
- آب‌بندی و لایه ضد بخار پشت کاشی: بدون آن، بخار وارد دیوار می‌شود و به سازه و فضای کناری آسیب می‌زند. روش‌های آب‌بندی را در مقاله آب‌بندی استخر توضیح داده‌ایم.
- سرامیک کم‌جذب و کوچک: سرامیک مینیاتوری به خاطر جذب آب کم و انعطاف شیت‌ها، روی نشیمن‌های منحنی و سقف گنبدی سونا راحت اجرا می‌شود.
- چسب و بندکشی مقاوم: علاوه بر رطوبت، مقاومت حرارتی و عملکرد در برابر بخار باید برای همان سیستم تأیید شود؛ مناسب بودن برای استخر به‌تنهایی تأیید مصرف در اتاق بخار نیست.
- شیب سقف و کف: سقف شیب‌دار یا گنبدی باعث می‌شود قطرات آب روی بدن نچکد و کف هم باید به سمت کفشور شیب داشته باشد.
پیش از انتخاب دستگاه، این اطلاعات را جمع کنید
| اطلاعات | اثر بر طراحی |
|---|---|
| حجم داخلی و ارتفاع | ظرفیت دستگاه و توزیع گرما یا بخار |
| جنس دیوار و مقدار شیشه | اتلاف گرما و زمان گرم شدن |
| خانگی یا عمومی و ساعت کار | بار مصرف و برنامه سرویس |
| محل دستگاه و مسیر دسترسی | تعمیر، تخلیه و نصب خطوط |
| آب تغذیه بخارساز | رسوب و نیاز به سرویس |
راهنمای Harvia تأکید می‌کند سازه و مصالح اتاق بخار بر انتخاب ظرفیت بخارساز اثر دارند. آب‌بندی نفوذی‌ها و مقاومت حرارتی لایه‌ها نیز باید بررسی شود. بنابراین انتخاب دستگاه فقط از روی مساحت اتاق یا ظاهر آن کافی نیست.
کنترل قبل از پوشاندن دیوار و سقف
نقشه لایه‌های عایق و بخاربند، مسیر تخلیه آب، نفوذی نازل بخار و برق و دسترسی سرویس را تأیید کنید. آب‌بندی مایع و مهار عبور بخار دو وظیفه متفاوت‌اند؛ مصالح باید برای کارکرد اتاق بخار مناسب باشند. خروجی بخار نباید در محل تماس مستقیم پا یا بدن جانمایی شود. برای برق، تهویه و در، دستور دستگاه و ضوابط پروژه ملاک باشند.
منبع برای بررسی بیشتر: راهنمای ساخت اتاق بخار از Harvia. انتخاب و اجرای نهایی باید با برگه فنی محصول و شرایط پروژه تطبیق داده شود.
سوالات متداول
سونای بخار را می‌شود با سرامیک معمولی ساخت؟
بهتر است از سرامیک با جذب آب پایین، چسب و بندکشی مخصوص محیط‌های مرطوب استفاده شود. سرامیک معمولی در رطوبت دائمی زود آسیب می‌بیند.
سونا را کجای مجموعه بسازیم؟
نزدیک استخر و دوش، با دسترسی راحت به آب خنک. برای سونای بخار، نزدیکی به موتورخانه لوله‌کشی را ساده‌تر می‌کند.
سونای خشک بیشتر برق مصرف می‌کند یا بخار؟
هر دو به اندازه اتاق، عایق‌کاری و مدت استفاده بستگی دارد. عایق‌کاری خوب دیوارها و سقف، مصرف را در هر دو کاهش می‌دهد.