در تهران و بسیاری از شهرهای ایران، شب‌های زمستان دما زیر صفر می‌رود. استخر روبازی که بدون آماده‌سازی رها شود، معمولاً با لوله‌های ترکیده، کاشی‌های جداشده در خط آب و آب سبز و پر از رسوب به بهار می‌رسد. زمستانی کردن استخر یعنی آماده‌سازی آب، خطوط و تجهیزات پیش از سرما؛ بخشی از کار به مهارت فنی و دستور تجهیزات نیاز دارد. این راهنما برای تعطیلی فصلی استخر روباز است. در استخر سرپوشیده نیز اگر گرمایش و گردش آب متوقف شود و تجهیزات در معرض یخ‌زدگی باشند، باید برنامه محافظت جداگانه تهیه شود.
چرا باید استخر را برای زمستان آماده کرد؟
- آب داخل لوله‌ها، پمپ، فیلتر و مبدل یخ می‌زند، منبسط می‌شود و آن‌ها را می‌ترکاند.
- یخ روی سطح آب به نوار کاشی خط آب فشار می‌آورد و کاشی‌های ضعیف یا پوک را جدا می‌کند.
- چند ماه آب راکد بدون گندزدایی، جلبک و لک روی کاشی و بندکشی به جا می‌گذارد.
- هزینه تمیز کردن و تعمیر در بهار، بیشتر از چند ساعت کار در پاییز است.
استخر را در زمستان خالی کنیم یا نه؟
در بیشتر موارد نه. استخر بتنی خالی در معرض یخ‌زدن و آب شدن مداوم کاشی و بندکشی قرار می‌گیرد. اگر سطح آب زیرزمینی بالا باشد، فشار آب از زیر می‌تواند به کف و دیواره استخر خالی آسیب بزند. بهتر است آب در استخر بماند و فقط سطح آن کمی پایین بیاید.
مراحل زمستانی کردن استخر
- زمان مناسب را انتخاب کنید: وقتی دمای آب به‌طور پایدار پایین آمد، معمولاً حدود ۱۸ درجه، استخر را ببندید. آب گرم‌تر کلر را سریع‌تر مصرف می‌کند.
- استخر را کامل تمیز کنید: برگ‌ها را جمع کنید، دیواره‌ها و خط آب را برس بزنید و کف را جاروی برقی کنید. اگر روی خط آب لایه سفید نشسته، روش پاک کردنش را در رسوب کاشی استخر ببینید.
- شیمی آب را تنظیم کنید: pH بین ۷.۲ تا ۷.۶، قلیائیت کل ۸۰ تا ۱۲۰ ppm و سختی کلسیم ۲۰۰ تا ۴۰۰ ppm. جزئیات در نگهداری آب استخر.
- شوک و ضدجلبک زمستانی: آب را شوک کنید و ضدجلبک مخصوص زمستان اضافه کنید. بین افزودن مواد شیمیایی فاصله بگذارید و هیچ‌وقت آن‌ها را با هم مخلوط نکنید.
- فیلتر را تمیز کنید: پمپ را یک دور کامل روشن بگذارید و بعد فیلتر را بکواش یا تمیز کنید.
- سطح آب را پایین بیاورید: تراز زمستانی را طبق نوع کاسه، پوشش و روش مسدود کردن خطوط تعیین کنید. یک عدد ثابت برای همه استخرها وجود ندارد. پایین آوردن آب تا زیر تمام نازل‌ها ممکن است تخلیه بیش از حد ایجاد کند؛ سطح لازم را مجری و دستور سازنده پوشش مشخص می‌کنند.
- لوله‌ها و تجهیزات را تخلیه کنید: تخلیه و درپوش‌گذاری خطوط را به فرد آشنا با همان سیستم بسپارید؛ فشار هوای نامناسب به تجهیزات آسیب می‌زند. فقط اگر دستور سازنده اجازه می‌دهد از ضدیخ مخصوص خطوط استخر استفاده کنید. درپوش تخلیه پمپ، فیلتر و مبدل را باز کنید تا آبی در آن‌ها نماند. اگر موتورخانه سرپوشیده و گرم است، تجهیزات کمتر در خطرند، اما لوله‌های بیرونی همچنان یخ می‌زنند. اجزای موتورخانه را در تأسیسات استخر و جکوزی معرفی کرده‌ایم.
- روی استخر را بپوشانید: پوشش زمستانی یا ایمنی مناسب ابعاد استخر نصب کنید و لبه‌های تیز را با فوم محافظت کنید تا پوشش پاره نشود.
- در طول زمستان سر بزنید: برف و آب جمع‌شده روی پوشش را خالی کنید و سطح آب را بعد از بارندگی کنترل کنید.
پیش از سرما، کاشی‌ها را بررسی کنید
زمستان دشمن کاشی‌های پوک است. اگر پشت کاشی آب نفوذ کرده باشد، با یخ زدن منبسط می‌شود و کاشی را جدا می‌کند. پیش از زمستانی کردن، دیواره‌ها را با ضربه آرام بررسی کنید. صدای توخالی، بندهای شسته‌شده یا ترک‌ها را همین حالا تعمیر کنید. نشانه‌ها و روش‌ها را در بازسازی استخر قدیمی و چسب و بندکشی استخر ببینید.
چسب و بندکشی سیمانی معمولاً در دمای بالای ۵ درجه اجرا می‌شود، پس تعمیرهای کاشی‌کاری را برای روزهای گرم پاییز یا بهار بگذارید و دستور سازنده را رعایت کنید.
باز کردن استخر در بهار
در بهار پوشش را بردارید، آب را تا سطح عادی بالا بیاورید، درپوش‌ها را باز و تجهیزات را راه‌اندازی کنید. بعد شیمی آب را تنظیم و آب را شوک کنید. این بهترین زمان برای بررسی دوباره کاشی‌ها و بندها هم هست.
تعطیلی زمستانی یا ادامه کار؟
| شرایط | تصمیم قابل بررسی | نقطه حساس |
|---|---|---|
| استخر در تمام زمستان تعطیل است | تخلیه اصولی خطوط و پوشش مناسب | ثبت محل درپوش‌ها و قطعات بازشده |
| استخر گرم و فعال می‌ماند | برنامه گردش، گرمایش و کنترل یخ‌زدگی | قطعی برق یا خرابی پمپ |
| اقلیم بدون یخ‌زدگی | برنامه کاهش استفاده و نگهداری آب | جلبک، بارندگی و افت سطح آب |
فهرست تجهیزات، عکس وضعیت شیرها و محل قطعات تخلیه‌شده را پیش از بستن استخر ثبت کنید. در زمستان بعد از بارندگی یا یخبندان، پوشش، سطح آب و نشتی اطراف تجهیزات را کنترل کنید. پوشش معمولی جای پوشش ایمنی و حصار را نمی‌گیرد. برای بازگشایی، ابتدا مسیرهای بسته را باز و شیرها را بررسی کنید، سپس پمپ را راه‌اندازی کنید؛ پمپ نباید با مسیر بسته یا بدون آب کار کند.
پرسش‌های متداول
آیا در تهران هم باید استخر روباز را زمستانی کرد؟
بله. هر جا که شب‌های زمستان دما زیر صفر برود، لوله‌ها و تجهیزات در خطر یخ‌زدگی هستند. استخر سرپوشیده و گرم‌شده به این کار نیاز ندارد.
می‌توانم به جای زمستانی کردن، پمپ را روشن نگه دارم؟
در مناطق کم‌سرما بعضی‌ها در شب‌های یخبندان پمپ را روشن می‌گذارند تا آب لوله‌ها حرکت کند. اما اگر برق قطع شود یا پمپ خاموش بماند، لوله‌ها یخ می‌زنند. زمستانی کردن کامل مطمئن‌تر است.
ضدیخ ماشین برای لوله‌های استخر مناسب است؟
نه. فقط از ضدیخ مخصوص استخر استفاده کنید که برای آب استخر و تجهیزات آن ساخته شده است.
سطح آب را چقدر پایین بیاورم؟
آب باید زیر دهانه اسکیمر، نازل‌های برگشت و نوار کاشی خط آب باشد. اگر مطمئن نیستید، با سازنده یا سرویس‌کار استخرتان هماهنگ کنید.
بررسی و تعمیر کاشی استخر پیش از زمستان
اگر کاشی پوک، بند شسته‌شده یا نشتی دارید، عکس و ابعاد محل را ارسال کنید تا سرامیک هم‌رنگ و هزینه تعمیر بررسی شود. خدمات دوره‌ای را هم در صفحه سرویس و نگهداری استخر و جکوزی ببینید.